Mối đất
Tên khoa học: Nhóm mối đất – Rhinotermitidae
Đặc điểm nhận dạng
Mối đất là gì?
Mối đất là nhóm mối sống thành đàn dưới lòng đất và cần độ ẩm cao để tồn tại. Chúng xây các đường mui hoặc ống đất để di chuyển từ tổ đến nguồn thức ăn mà không tiếp xúc với ánh sáng và không khí khô.
Mối đất ăn vật liệu chứa cellulose như gỗ, giấy, bìa carton và một số sản phẩm có nguồn gốc thực vật. Khi xâm nhập công trình, chúng có thể âm thầm làm rỗng các cấu kiện gỗ từ bên trong.
Mối đất trông như thế nào?
ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC VÀ NGUY CƠ TỪ MỐI ĐẤT
Thông tin về tập tính, nơi sinh sản, biện pháp phòng tránh và phương pháp kiểm soát mối đất.
Đàn mối gồm mối vua, mối chúa, mối thợ, mối lính và mối sinh sản có cánh. Mối thợ tìm thức ăn, xây tổ và chăm sóc đàn; mối lính bảo vệ tổ. Khi điều kiện nóng ẩm thuận lợi, mối cánh bay ra giao phối rồi hình thành đàn mới.
Mối đất thường làm tổ trong đất ẩm, dưới nền nhà, gốc cây, đống gỗ hoặc khu vực gần nguồn nước. Chúng có thể xâm nhập công trình qua khe nứt nền móng, đường ống kỹ thuật, mạch tiếp giáp và những vị trí gỗ tiếp xúc trực tiếp với đất.
Các dấu hiệu thường gặp gồm:
- Đường mui hoặc ống đất trên tường, nền và móng.
- Gỗ rỗng bên trong, phát ra âm thanh bộp khi gõ.
- Bề mặt gỗ phồng, nứt hoặc dễ vỡ.
- Xuất hiện mối cánh và nhiều cánh rụng.
- Cửa gỗ, sàn hoặc khung gỗ bị cong, kẹt bất thường.
Mối đất ăn gỗ liên tục và thường gây hại từ bên trong nên khó phát hiện sớm. Nếu không được xử lý, chúng có thể làm suy yếu khung nhà, sàn, cửa, đồ gỗ, kho hàng và các vật liệu chứa cellulose.
- Hạn chế để gỗ tiếp xúc trực tiếp với đất.
- Sửa đường ống rò rỉ và xử lý khu vực ẩm.
- Dọn bỏ gỗ vụn, carton và gốc cây quanh công trình.
- Bịt kín khe nứt trên nền, tường và móng.
- Duy trì thông thoáng tại tầng hầm và khu vực dưới sàn.
- Kiểm tra định kỳ những vị trí có nguy cơ cao.
- Khảo sát: Xác định loài mối, vị trí tổ, đường xâm nhập và mức độ thiệt hại.
- Lập phương án: Lựa chọn hệ thống bả, xử lý đất hoặc phương pháp phù hợp với công trình.
- Triển khai: Xử lý các điểm hoạt động và đường di chuyển của mối theo quy trình an toàn.
- Theo dõi: Kiểm tra mức độ tiêu thụ bả và hoạt động còn lại của đàn mối.
- Nghiệm thu: Đánh giá hiệu quả, lập biên bản và đề xuất biện pháp phòng ngừa tái xâm nhập.
Việc xử lý cần hướng đến toàn bộ đàn mối, không chỉ tiêu diệt những cá thể đang xuất hiện trên bề mặt.
