Mạt bụi nhà
Dermatophagoides spp.
Đặc điểm nhận dạng
MẠT BỤI NHÀ LÀ GÌ?
Mạt bụi nhà (Dermatophagoides spp.) là nhóm động vật chân khớp cực nhỏ thuộc lớp Nhện, trong đó hai loài phổ biến nhất là Dermatophagoides pteronyssinus và Dermatophagoides farinae. Chúng không phải côn trùng, không cắn và không hút máu người.
Thức ăn chủ yếu của mạt bụi nhà là các tế bào da chết bong ra từ người và vật nuôi. Chúng phát triển mạnh trong môi trường ấm, ẩm và ít ánh sáng. Điều đáng lo ngại không phải bản thân mạt bụi mà là phân, xác lột và các protein dị nguyên do chúng tạo ra, đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm mũi dị ứng, hen phế quản và dị ứng hô hấp trong nhà.
MẠT BỤI NHÀ TRÔNG NHƯ THẾ NÀO?
Giải Pháp Kiểm Soát Dịch Hại Toàn Diện
Quy trình xử lý chuẩn hóa áp dụng cho môi trường doanh nghiệp và công nghiệp cao cấp.
Mạt bụi nhà phát triển mạnh trong môi trường có độ ẩm cao và nhiệt độ khoảng 20–30°C. Chúng tránh ánh sáng và thường cư trú sâu trong nệm, gối, thảm và đồ nội thất bọc vải. Chu kỳ sống kéo dài khoảng 2–3 tháng, trải qua các giai đoạn: trứng – ấu trùng – tiền nhộng – nhộng – trưởng thành. Một con cái có thể đẻ từ 50–80 trứng trong vòng đời.
Mạt bụi nhà thường xuất hiện tại:
- Nệm và gối ngủ
- Chăn, ga trải giường
- Sofa và ghế bọc vải
- Thảm trải sàn
- Rèm cửa
- Thú nhồi bông
- Phòng ngủ, phòng khách
- Khách sạn, bệnh viện, ký túc xá và trường học
Mạt bụi nhà là một trong những nguồn dị nguyên trong nhà phổ biến nhất.
Các tác hại chính gồm:
- Gây viêm mũi dị ứng, hắt hơi, nghẹt mũi và chảy nước mũi
- Là tác nhân kích phát hen phế quản và làm nặng thêm các triệu chứng hen
- Có thể gây viêm kết mạc dị ứng với biểu hiện ngứa, đỏ và chảy nước mắt
- Làm tăng nguy cơ bùng phát viêm da cơ địa ở người nhạy cảm
- Dị nguyên chủ yếu đến từ phân, xác lột và các protein của mạt bụi phát tán trong không khí
- Ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và chất lượng không khí trong nhà
Để hạn chế mạt bụi nhà phát triển cần:
- Giặt ga, gối và chăn bằng nước nóng (≥60°C) định kỳ
- Sử dụng vỏ bọc chống mạt cho nệm và gối
- Hút bụi bằng máy có bộ lọc HEPA
- Giảm độ ẩm trong nhà xuống dưới 50% nếu có thể
- Hạn chế sử dụng thảm và đồ nội thất bọc vải ở khu vực có người dị ứng
- Vệ sinh rèm cửa và thú nhồi bông thường xuyên
- Duy trì nhà ở thông thoáng và sạch bụi
Để kiểm soát hiệu quả cần kết hợp nhiều biện pháp:
- Vệ sinh định kỳ toàn bộ khu vực ngủ nghỉ
- Giặt chăn ga và đồ vải bằng nước nóng
- Hút bụi nệm, sofa và thảm bằng thiết bị chuyên dụng
- Kiểm soát độ ẩm trong nhà bằng máy hút ẩm hoặc điều hòa
- Thay thế nệm, gối hoặc thảm đã sử dụng quá lâu nếu mật độ dị nguyên cao
- Đối với khách sạn, bệnh viện và cơ sở lưu trú, nên xây dựng chương trình vệ sinh và kiểm soát dị nguyên định kỳ nhằm giảm nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng
