Ong vò vẽ
Vespa spp
Đặc điểm nhận dạng
Ong vò vẽ là gì?
Ong vò vẽ thuộc chi Vespa, là nhóm ong xã hội có kích thước lớn nhất trong họ Vespidae. Chúng sống theo đàn với sự phân chia rõ ràng giữa ong chúa, ong thợ và ong đực. Ong vò vẽ là loài săn mồi, giúp kiểm soát nhiều côn trùng khác trong tự nhiên.
Ong vò vẽ khác ong mật ở chỗ chúng có thể đốt nhiều lần vì ngòi không bị mắc lại trên da người.
Giải Pháp Kiểm Soát Dịch Hại Toàn Diện
Quy trình kiểm soát theo nguyên tắc Quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), kết hợp vệ sinh môi trường, giảm độ ẩm, loại bỏ nơi trú ẩn và xử lý hóa học khi cần thiết.
Ong vò vẽ có cơ thể lớn, đầu rộng, eo thắt rõ, hàm khỏe và hai đôi cánh trong suốt. Thân thường có màu đen hoặc nâu đỏ xen các khoang vàng hoặc cam trên bụng.
Đặc điểm nhận biết:
- Dài khoảng 20–45 mm.
- Có 06 chân
- Hai đôi cánh trong suốt
- Đầu lớn, mắt kép phát triển
- Bay mạnh và phát ra tiếng vo lớn
Ong vò vẽ thường làm tổ tại:
- Cây lớn
- Mái hiên
- Gác mái
- Bụi cây
- Hốc đất (một số loài)
- Cột điện hoặc công trình ngoài trời
Tổ thường được làm từ sợi gỗ nhai trộn với nước bọt, tạo thành cấu trúc giống giấy.
Vào đầu mùa sinh sản, ong chúa xây tổ nhỏ và đẻ những lứa trứng đầu tiên. Sau khi ong thợ trưởng thành, chúng tiếp tục mở rộng tổ
Một tổ hoàn chỉnh có thể chứa:
- Hàng trăm đến hàng nghìn cá thể
- Nhiều tầng bánh tổ
- Lớp vỏ giấy bao bọc bên ngoài để bảo vệ đàn
Ong vò vẽ là loài ăn tạp
Thức ăn gồm:
- Ruồi
- Sâu bướm
- Châu chấu
- Nhện
- Mật hoa
- Dịch ngọt từ quả chín
Ấu trùng chủ yếu được nuôi bằng côn trùng giàu protein do ong thợ săn về.
Có. Ong vò vẽ sẽ đốt khi:
- Bảo vệ tổ
- Bị kích thích
- Bị rung lắc tổ
- Bị tấn công hoặc cầm nắm
Khác với ong mật, ong vò vẽ có thể đốt nhiều lần liên tiếp. Vết đốt thường gây:
- Đau dữ dội
- Sưng nóng
- Đỏ
Nọc độc chứa nhiều thành phần như enzyme, peptide và amin sinh học gây đau, viêm.
Ong vò vẽ phát triển qua bốn giai đoạn: Trứng → Ấu trùng → Nhộng → Trưởng thành
Đặc điểm sinh học:
- Ong chúa là cá thể duy nhất sinh sản
- Ong thợ là con cái vô sinh, đảm nhiệm việc xây tổ, kiếm ăn và bảo vệ đàn
- Ong đực có nhiệm vụ giao phối
Các biện pháp phòng ngừa gồm:
- Kiểm tra mái nhà, cây xanh và bụi rậm định kỳ
- Phát hiện và xử lý tổ từ khi còn nhỏ
- Đậy kín thùng rác và nguồn thức ăn ngọt
- Bịt kín các hốc tường và khe hở
- Không rung lắc hoặc phá tổ khi chưa có biện pháp an toàn
- Cắt tỉa cành cây sát công trình
Việc xử lý ong vò vẽ cần đặt yếu tố an toàn lên hàng đầu
Biện pháp cơ học
- Khảo sát vị trí tổ
- Cô lập khu vực nguy hiểm
- Loại bỏ tổ bằng dụng cụ chuyên dụng
Biện pháp môi trường
- Loại bỏ nguồn thức ăn hấp dẫn
- Cắt tỉa cây cối
Biện pháp hóa học
- Đối với các tổ lớn hoặc ở vị trí khó tiếp cận, có thể sử dụng thuốc diệt côn trùng chuyên dụng phun để xử lý tổ. Việc xử lý cần do nhân viên được đào tạo thực hiện, sử dụng đầy đủ trang bị bảo hộ
Vai trò trong hệ sinh thái
- Ong vò vẽ là thiên địch quan trọng, giúp kiểm soát nhiều loài côn trùng gây hại trong tự nhiên và đồng thời tham gia thụ phấn cho một số loài thực vật
