Kiến vàng
Tên khoa học: Oecophylla smaragdina (Fabricius, 1775)
Tên gọi khác: Kiến vàng dệt lá, kiến vàng dệt tổ
Nhóm dịch hại: Kiến gây phiền toái ngoài trời
Đặc điểm nhận dạng
Kiến Vàng là gì?
Kiến vàng là loài kiến sống trên cây, thường gặp trong vườn cây ăn quả, công viên, khuôn viên khách sạn, khu nghỉ dưỡng và khu vực có nhiều cây xanh. Chúng sống thành đàn lớn và có thể tạo nhiều tổ trên cùng một cây hoặc nhiều cây liền kề.
Kiến vàng có tính bảo vệ lãnh thổ mạnh. Khi con người hoặc động vật chạm vào cành cây, tổ kiến hay đường di chuyển, chúng có thể tập trung tấn công và cắn. Tuy nhiên, kiến vàng cũng là loài thiên địch có ích vì săn bắt nhiều loại sâu và côn trùng gây hại trên cây.
Kiến vàng trông như thế nào?
Dấu hiệu nhận biết rõ nhất là những tổ hình bầu dục được tạo thành từ nhiều lá cây kéo sát và kết dính với nhau. Một đàn lớn có thể tạo nhiều tổ trên tán cây.
ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC VÀ NGUY CƠ TỪ KIẾN VÀNG
Thông tin về tập tính, nơi sinh sản, biện pháp phòng tránh và phương pháp kiểm soát kiến Vàng.
Kiến vàng sống thành đàn, hoạt động chủ yếu trên thân, cành và tán cây. Chúng tạo đường di chuyển liên tục giữa các tổ, nguồn thức ăn và những cây nằm trong lãnh thổ.
Khi phát hiện nguy hiểm, kiến thợ phát tín hiệu cảnh báo và tập trung tấn công. Chúng dùng hàm cắn chặt vào da, sau đó tiết axit formic tại vị trí cắn, gây đau và cảm giác bỏng rát.
Kiến vàng làm tổ trên những cây có tán lá đủ dày và lá có thể kéo sát vào nhau, chẳng hạn:
- Cây xoài, cam, quýt và bưởi.
- Cây điều, nhãn, vải và chôm chôm.
- Cây bóng mát trong khuôn viên.
- Hàng rào cây xanh và bụi cây cao.
- Hộp kỹ thuật, ổ điện và vật liệu cách nhiệt.
- Cây trồng gần mái nhà, ban công hoặc lối đi.
Chúng không làm tổ chính trong đất và không phải loài kiến thường xuyên làm tổ trong tường nhà.
Kiến vàng chủ yếu săn côn trùng, sâu non, nhện và các động vật chân đốt nhỏ. Chúng cũng thu thập xác côn trùng và thức ăn giàu protein để nuôi ấu trùng.
Ngoài ra, kiến sử dụng mật hoa, dịch cây và dịch ngọt do rệp mềm, rệp sáp hoặc côn trùng chích hút tiết ra. Vì vậy, khi thấy nhiều kiến vàng trên cây cũng nên kiểm tra tình trạng rệp.
Kiến vàng không có ngòi chích nhưng có thể cắn đau và tiết axit formic gây nóng rát, đỏ da hoặc kích ứng tạm thời. Người làm vườn, nhân viên chăm sóc cảnh quan và khách đứng gần cây có tổ kiến có nguy cơ bị tấn công.
Kiến cũng có thể gây phiền toái khi cành cây có tổ chạm vào ban công, mái nhà, khu vui chơi hoặc lối đi. Tuy nhiên, chúng không ăn gỗ, không phá hoại kết cấu công trình và còn có vai trò kiểm soát nhiều loài sâu hại.
Các dấu hiệu thường gặp gồm:
- Tổ được tạo từ nhiều lá kết lại trên tán cây.
- Kiến màu vàng cam di chuyển thành hàng trên thân và cành.
- Nhiều kiến tập trung khi cành cây hoặc tổ bị chạm.
- Kiến di chuyển theo dây điện, mái che hoặc cành cây vào gần công trình.
- Có nhiều rệp mềm, rệp sáp hoặc côn trùng chích hút trên cây.
Cắt tỉa các cành cây chạm vào mái nhà, cửa sổ, ban công và lối đi. Thường xuyên kiểm tra cây xanh tại khu vui chơi, nhà hàng ngoài trời và những nơi khách thường xuyên qua lại.
Kiểm soát rệp mềm, rệp sáp và các côn trùng tiết dịch ngọt để giảm nguồn thức ăn. Không tự ý chạm, đập hoặc cắt tổ khi chưa có thiết bị bảo hộ vì kiến có thể rơi xuống và tấn công đồng loạt.
Chỉ nên xử lý khi tổ kiến nằm gần khu vực sinh hoạt, gây nguy cơ cắn người hoặc ảnh hưởng đến hoạt động của công trình. Cần khảo sát số lượng tổ, đường di chuyển và phạm vi của đàn trước khi xử lý.
Có thể cắt bỏ cành chứa tổ, thu gom tổ an toàn hoặc sử dụng biện pháp kiểm soát phù hợp trên cây. Người thực hiện cần mặc quần áo bảo hộ, găng tay và che kín vùng đầu, cổ. Không nên tiêu diệt kiến vàng trên diện rộng tại vườn cây nếu chúng không gây nguy hiểm, vì loài này có ích trong việc săn bắt sâu hại. Kiến vàng xây tổ bằng lá và tơ do ấu trùng tạo ra, một đặc điểm điển hình của nhóm kiến dệt lá
