Nhện hầm thân dài
Pholcus phalangioides (Fuesslin, 1775)
Tên gọi khác: Nhện chân dài trong nhà; Nhện hầm; Long-bodied Cellar Spider; Daddy Longlegs Spider (không nhầm với Harvestman – bộ Opiliones)
Đặc điểm nhận dạng
Nhện hầm thân dài là gì?
Nhện hầm là một loài nhện thuộc nhóm động vật được gọi là "động vật chân đốt". Có cả nhện hầm thân dài và thân ngắn. Đúng như tên gọi, nhện hầm thường được tìm thấy ở những nơi tối tăm và ẩm ướt.
Nhện nhảy trông như thế nào?
Giải Pháp Kiểm Soát Dịch Hại Toàn Diện
Quy trình kiểm soát theo nguyên tắc Quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), kết hợp vệ sinh môi trường, loại bỏ nguồn thức ăn, biện pháp cơ học và xử lý hóa học khi cần thiết
Nhện hầm thân dài có thân nhỏ với chiều dài khoảng 6–10 mm, nhưng chân rất dài và mảnh, khiến sải chân có thể đạt 30–70 mm. Cơ thể thường có màu vàng nhạt, nâu nhạt hoặc xám, bụng hình bầu dục với các vệt màu sẫm. Đặc điểm nổi bật là chúng thường treo ngược trên mạng nhện và khi bị quấy rầy sẽ rung lắc rất nhanh để đánh lạc hướng kẻ thù.
Nhện hầm thường giăng tơ tại những nơi tối, khô ráo và ít bị xáo trộn, như:
- Góc trần nhà
- Góc tường
- Nhà kho
- Gara
- Tầng hầm
- Trần giả
- Hố kỹ thuật
- Sau tủ và thiết bị
- Nhà xưởng
- Khu vực ít được vệ sinh
Nhện hầm tạo mạng nhện dạng lưới rối ba chiều, không có hình dạng đối xứng như mạng của nhện bánh xe. Mạng được tạo từ nhiều sợi tơ mảnh đan chằng chịt giữa các góc tường hoặc trần nhà. Khi mạng bị hư hỏng, nhện sẽ bổ sung thêm các sợi tơ mới thay vì xây dựng lại toàn bộ.
Nhện hầm là loài săn mồi thụ động. Chúng chờ côn trùng mắc vào mạng, sau đó nhanh chóng quấn thêm tơ, tiêm nọc độc và enzyme tiêu hóa trước khi hút dịch cơ thể con mồi.
Thức ăn chủ yếu gồm:
- Muỗi
- Ruồi
- Kiến cánh
- Muối nấm
- Mọt
- Bướm nhỏ
- Các loại nhện khác
Có, nhưng rất hiếm. Nhện hầm chỉ cắn khi bị ép sát vào da hoặc bị cầm nắm. Chúng có tập tính nhút nhát và thường bỏ chạy hoặc rung mạnh mạng nhện để tự vệ thay vì tấn công. Nếu bị cắn, vết cắn thường chỉ gây đau nhẹ hoặc đỏ nhẹ và tự khỏi sau thời gian ngắn.
Có. Giống hầu hết các loài nhện, nhện hầm sử dụng nọc độc để làm tê liệt và tiêu hóa con mồi. Tuy nhiên, lượng nọc độc rất yếu đối với con người và không được xem là có ý nghĩa y tế. Quan niệm cho rằng nhện hầm là loài nhện "độc nhất nhưng không cắn được người" là không chính xác và không có cơ sở khoa học.
Nhện hầm trải qua ba giai đoạn phát triển:
Trứng → Nhện non → Nhện trưởng thành
- Con cái đẻ khoảng 20–60 trứng/lứa
- Trứng được giữ trong một túi tơ và mang bằng miệng cho đến khi nở.
- Nhện non trải qua nhiều lần lột xác trước khi trưởng thành
- Tuổi thọ trung bình khoảng 1–3 năm.
Để hạn chế nhện hầm xuất hiện cần:
- Loại bỏ mạng nhện định kỳ
- Vệ sinh trần, góc tường và các khu vực khuất
- Kiểm soát ruồi, muỗi và các côn trùng nhỏ là nguồn thức ăn
- Bịt kín các khe hở của công trình
- Giữ nhà kho và phòng kỹ thuật sạch sẽ
- Hạn chế đồ vật lâu ngày không sử dụng
Việc kiểm soát nhện hầm nên áp dụng theo chương trình Quản lý dịch hại tổng hợp (IPM).
Biện pháp cơ học
- Dùng máy hút bụi hoặc chổi để loại bỏ nhện và mạng nhện.
- Thu gom túi trứng khi phát hiện.
Biện pháp môi trường
- Giảm nguồn thức ăn bằng cách kiểm soát côn trùng bay
- Loại bỏ nơi trú ẩn
- Duy trì vệ sinh định kỳ.
Biện pháp hóa học
- Khi mật độ cao, có thể sử dụng thuốc diệt côn trùng tại các vị trí nhện thường cư trú như góc tường, trần nhà, khe nứt hoặc phía sau thiết bị.
Vai trò trong kiểm soát dịch hại
- Mặc dù thường được xem là sinh vật gây phiền toái, nhện hầm thân dài là thiên địch tự nhiên giúp kiểm soát nhiều loài côn trùng như ruồi, muỗi và một số loài nhện khác. Tuy nhiên, trong các cơ sở yêu cầu tiêu chuẩn vệ sinh cao, việc loại bỏ mạng nhện và kiểm soát sự hiện diện của chúng vẫn là cần thiết để đảm bảo mỹ quan và đáp ứng các tiêu chuẩn GMP, HACCP, BRC và an toàn thực phẩm.
